|
بررسی واکنش تابآوری بانکها نسبت به شوکهای سیستمیک (مطالعه موردی بانکهای بورسی ایران)
|
قادر محمدپور اقدم1   ، تیمور محمدی*2 ، مهدی ادیب پور3 |
1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد فیروزکوه
2- دانشگاه علامه طباطبایی
3- دانشگاه آزاد اسلامی واحد اتهران شمال |
|
|
چکیده: (318 مشاهده) |
این پژوهش به بررسی واکنش تابآوری بانکها نسبت به شوکهای سیستمیک میپردازد و بر ۱۴ بانک فعال پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران بین سالهای ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۳ تمرکز دارد. هدف اصلی، شناسایی ویژگیهای بانکی است که میتوانند در برابر شوکهای سیستمیک تابآوری بیشتری نشان دهند. با توجه به بحرانهای مالی اخیر در ایران، مانند نوسانات ارزی و تحریمها که شوکهای سیستمیک را تشدید کردهاند، این مطالعه اهمیت ویژهای دارد زیرا نظام بانکی ایران بهعنوان ستون اصلی اقتصاد، آسیبپذیر است و تابآوری آن میتواند از بحرانهای گسترده جلوگیری کند. روش تحقیق، یک رویکرد تجربی نوین مبتنی بر مدل فاصله تا نکول مرتون (۱۹۷۴) و تحلیل دادههای تابلویی با استفاده از روش اثرات ثابت است. بر این اساس ابتدا فاصله تا نکول (DD) برای هر بانک محاسبه شده که نشاندهنده ثبات و تابآوری است؛ سپس شاخص فاصله تا نکول سیستم بانکی (IDD) بهعنوان میانگین وزنی DD ها تعیین میشود. ضریب β DD
(بتای فاصله تا نکول) بهعنوان معیار واکنش تابآوری هر بانک نسبت به تغییرات شوکهای سیستمیک محاسبه شده است. مدل رگرسیون تابلویی برای بررسی عوامل مؤثر بر این ضریب، شامل متغیرهای بانکی (مانند اندازه، اهرم مالی، نقدینگی، سرمایه نظارتی و...) و کنترلی (تورم، رشد GDP و...) استفاده شده است. نتایج نشان میدهد که شوکهای سیستمیک تابآوری بانکها را تحت تأثیر قرار میدهد، بهطوری که اندازه بانکها اثر مثبتی بر شدت واکنش دارد، یعنی بانکهای بزرگتر تابآوری کمتری نشان میدهند و بیشتر در معرض ورشکستگی قرار میگیرند. اهرم مالی این واکنش را افزایش میدهد، درحالیکه نقدینگی و سرمایه نظارتی آن را کاهش میدهند و تابآوری را تقویت میکنند. نسبت دارایی بانک به GDP نیز واکنش منفی بر تابآوری دارد که آسیبپذیری بانکهای بزرگ نسبت به اقتصاد داخلی را برجسته میکند. متغیرهای کنترلی مانند تورم واکنش را افزایش و رشد GDP حقیقی آن را کاهش میدهد. درنهایت، یافتهها حاکی از آن است که شوکهای سیستمیک میتوانند تابآوری بانکها را تضعیف کنند؛ اما تقویت ثبات از طریق محدودیتهای اندازه و مقررات احتیاطی میتواند واکنش را تعدیل کند. این امر بر ضرورت طراحی قوانین متناسب با ساختار بانکی ایران تأکید دارد تا از بحرانهای مالی جلوگیری شود. پیشنهاد میشود بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران نظارت مبتنی بر ریسک را تقویت کرده و الزامات سرمایهای برای بانکهای بزرگ اعمال نماید. تحریمها و نوسانات ارزی فشار زیادی بر بانکها وارد کردهاند و سیاستهایی مانند تقویت نقدینگی و سرمایه نظارتی میتوانند اثرات این شوکها را تعدیل کنند. همچنین، محدودیت اندازه بانکها از تمرکز ریسک در چند نهاد بزرگ (مانند ملت و صادرات) جلوگیری میکند.
|
|
| واژههای کلیدی: فاصله تا نکول، شوک سیستمیک، اندازه بانک، بانکهای بورسی ایران. |
|
|
متن کامل [PDF 1814 kb]
(98 دریافت)
|
نوع مطالعه: مقاله نظری |
موضوع مقاله:
سیاست پولی، بانکداری مرکزی و عرضه پول و اعتبارات (E5)
دریافت: 1404/5/23 | پذیرش: 1404/8/27 | انتشار: 1405/1/9
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
