این پژوهش با هدف بررسی رابطه میان سلامت سیستم بانکی و جرم پولشویی در اقتصاد ایران انجام شد. شاخصهای عملکردی مانند بازده داراییها (ROA) و نقدینگی مورد بررسی قرار گرفتند تا نقش آنها در کاهش یا افزایش ریسک پولشویی مشخص شود.
یافتهها نشان دادند که ROA با پولشویی رابطهای منفی و نامتقارن دارد. ضرایب همبستگی کندال، اسپیرمن و پیرسون همگی منفی بودند و از نظر آماری معنادار (τ = –0.1333، ρ = –0.2529، r = –0.1013؛ p < 0.05). این نتایج نشان میدهد که بانکهایی با عملکرد بهتر و بازدهی بالاتر، کمتر در معرض فعالیتهای مشکوک مالی قرار دارند.
در مقابل، نقدینگی رابطه معناداری با پولشویی نداشت. ضرایب همبستگی منفی بودند اما از نظر آماری بیمعنا (p > 0.5). این موضوع بیانگر آن است که نقدینگی به تنهایی نمیتواند عامل مؤثری در کاهش جرم پولشویی باشد.
در میان ۲۵ مدل کاپیولا، مدل رافتری بهترین تناسب را برای رابطه ROA–پولشویی داشت (RMSE = 0.0924، NSE = 0.9874). برای رابطه نقدینگی–پولشویی، مدل BB1 مناسبترین بود (RMSE = 0.0846، NSE = 0.9882)، هرچند رابطه معنادار نبود.
در مجموع، نتایج نشان میدهد که ارتقاء عملکرد بانکی، بهویژه از طریق افزایش ROA و تقویت کنترلهای داخلی، نقش مهمی در کاهش ریسک پولشویی دارد. این یافتهها میتواند راهنمایی مؤثر برای سیاستگذاران در جهت بهبود سلامت مالی بانکها و مقابله با جرایم اقتصادی باشد.