fa بررسی همگرایی شاخص قیمت‌ها در استان‌های ایران با تأکید بر روش تحلیل خوشه‌ای قیمت‌ها، نوسانات تجاری و چرخه‌ها (E3) Prices, Business Fluctuations, and Cycles (E3) مطالعه تجربی Empirical Study <p class="04" dir="RTL" style="text-align: justify;"><i>&nbsp;</i></p> <p class="04" dir="RTL" style="margin: 0in 0in 6pt 56.9pt; text-align: justify;"><span lang="FA">در این پژوهش فرضیه همگرایی شاخص قیمت</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA"> مصرف‌کننده استان‌های کشور با استفاده از دو روش تحلیل خوشه‌ای و ریشه واحد پانلی طی دوره زمانی ۱۳۸۲ تا ۱۳۹۵ مورد بررسی قرار گرفته است. بررسی این مسئله از چند منظر اهمیت دارد. نخست، تحلیل امکان همگرایی شاخص قیمت مصرف‌کننده استان‌های مختلف به‌نوعی تحلیل امکان همگرایی شاخص هزینه زندگی استان‌های کشور است. دوم، رد شدن فرضیه همگرایی، می</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA">تواند دلالت بر وجود برخی مشکلات ساختاری در بازارهای کشور و یا تفاوت‌های قابل‌توجه سطح توسعه‌یافتگی استان‌ها داشته باشد. سوم، بحث همگرایی شاخص قیمت</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA"> استان‌ها می</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA">تواند به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های طرح جامع توازن منطقه‌ای و کاهش نابرابری</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA">های منطقه‌ای مورد مطالعه قرار گیرد. نتایج روش خوشه‌ای، فرضیه همگرایی شاخص‌های قیمت</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA"> میان استان‌ها را به‌طورکلی رد می</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA">نماید. بااین‌وجود، سه خوشه همگرا میان استان‌ها وجود دارد. ۱۹ استان در خوشه اول، ۳ استان در خوشه دوم، ۴ استان در خوشه سوم قرار داشته و استان تهران نیز، یک خوشه غیرهمگرا را تشکیل می</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA">دهد. نتایج روش آزمون ریشه واحد پانلی نیز، یافته‌های روش خوشه‌ای دال بر عدم همگرایی شاخص‌های قیمت استان‌های کشور را تأیید می</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA">نماید. براساس نتایج به‌دست‌آمده در این روش، واگرایی قیمت</span><span lang="FA" style="font-family: &quot;Arial&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA">ها در اکثر موارد به مؤلفه مشترک قیمت</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA">ها مربوط می</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA">باشد. لذا سیاست</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA">های دولت نقش پررنگ‌تری در مقایسه با شوک‌های محلی در واگرایی قیمت</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA">ها ایفا می</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA">نماید. همچنین، نتایج نشان می</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA">دهد که</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR" lang="FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span lang="FA">نیمه عمر همگرایی تقریباً ۱۷ ماه می</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,sans-serif">‌</span><span lang="FA">باشد.<!--stripped--><!--stripped--></span></p> &nbsp; <p class="04" style="margin-left:0in;text-align:justify;direction:ltr;unicode-bidi: embed">This paper aims to test the hypothesis of consumer price index convergence among Iran provinces over the period from 2003 to 2016 by implementing cluster analysis and panel unit root test. Studying the price index convergence is important in several ways. First, CPI convergence is equivalent in some ways to the convergence of the cost of living across the provinces because CPI is the most commonly used, while not perfect, measure of the cost of living. Second, rejection of price convergence may imply the existence of probable structural problems or significant economic development differences among provinces. Third, price convergence issue could be viewed as a part of the comprehensive plan of balanced regional development. The results of the cluster analysis show that there is no evidence of overall convergence among all provinces. However, the results suggest that there are three convergence clubs and one divergent club (Tehran province). The clubs consist of 19,3, and 4 provinces. Lack of overall price convergence among provinces is also confirmed by panel unit root test. Moreover, the findings indicate the price divergence is related to the prices common factor. So government policies have a more important role in price divergence compared to the local shocks. The estimated half-life of convergence is approximately 17 months.<b><!--stripped--> <!--stripped--></b></p> شاخص قیمت, همگرایی, تحلیل خوشه ای, استانهای ایران, آزمون ریشه واحد پنلی 237 270 http://jmbr.mbri.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-967-1&slc_lang=fa&sid=1 Ahmad Mohammadi احمد محمدی mohammadiahm@gmail.com 10031947532846006318 10031947532846006318 Yes University of Kurdistan دانشگاه کردستان Serveh Abdalkarimi Azar سروه عبدالکریمی آذر a_serveh@yahoo.com 10031947532846006319 10031947532846006319 No University of Kurdistan دانشگاه کردستان Ali Fegh Majidi علی فقه مجیدی a.f.majidi@gmail.com 10031947532846006320 10031947532846006320 No University of Kurdistan دانشگاه کردستان