fa بررسی تأثیر تمرکز و سایر عوامل در صنعت بانکداری بر سودآوری بانک‌های دولتی[1] مطالعه تجربی Empirical Study <p> سودآوری بانک‌ها امری ضروری و تعیین‌کننده برای ثبات اقتصادی است که می‌تواند از جنبه‌های خرد و کلان اقتصادی مورد توجه قرار گیرد. در خصوص عوامل مؤثر بر سودآوری تحقیقات متعددی در ایران صورت گرفته است، با این حال در هیچ یک از آنها، در رابطه با چگونگی تأثیرگذاری تمرکز در صنعت بانکداری بر سودآوری سخنی به میان نیامده‌است. این تحقیق به بررسی تأثیر تمرکز و سایر عوامل در صنعت بانکداری بر سودآوری بانک‌ها می‌پردازد. بدین منظور تمرکز در صنعت بانکداری از سه بعد دارایی‌ها، تسهیلات اعطایی و سپرده‌ها با استفاده از شاخص هرفیندال ـ هیرشمن برای 10 بانک دولتی طی سال‌های 1370ـ1387 اندازه‌گیری شد و تأثیر این عوامل به همراه شش متغیر کنترلی اندازه، کارایی، سرمایه بانک، سطح بازار سرمایه، سطح درآمد ملی و نرخ بهره بر بازده دارایی‌ها، به عنوان متغیر وابسته آزمون گردید. برای آزمون فرضیه‌های تحقیق از مدل‌های رگرسیونی چندمتغیره و ساختار داده‌های پانلی استفاده شد. نتایج نشان داد که رابطه معکوس و معناداری بین تمرکز و سودآوری بانک‌ها وجود دارد. در خصوص سایر عوامل نیز کارایی، سرمایه، سطح درآمد ملی و نرخ بهره رابطه مستقیمی با سودآوری بانک‌های دولتی دارند. در حالی که اندازه بانک رابطه معکوسی با سودآوری دارد. در این میان شواهدی مبنی بر وجود رابطه بین سطح بازار سرمایه و سودآوری بانک‌ها یافت نشد.  <br></p><p> [1]- مقاله حاضر برگرفته از رساله دوره کارشناسی ارشد با عنوان فوق و نگارش فاطمه مردانی و با راهنمایی دکتر پیمان نوری بروجردی و مشاوره دکتر محمد جلیلی در مؤسسه عالی آموزش بانکداری (فروردین 1390) می‌باشد.</p><p></p><p>طبقه‌بندی P10,P24,L16,E58 :JEL</p><p>تاریخ دریافت مقاله: 1390/1/17                   تاریخ پذیرش مقاله: 1390/4/27</p> <p> Banks profitability is necessary for determining the economic stability، It can be studied from micro and macro aspects of economic consideration. Regarding the factors affecting profitability، there have been many studies in Iran، however in none of them، the influence of concentration on profitability has been considered. This study investigates the relationship between banking industry concentration and profitability of state banks. To test the effect of concentration on banks profitability، based on research literature، three aspects of concentration in banking industry including concentration in assets، concentration in bank deposits and concentration in credits were considered and HHI index was used to measure concentration in the industry. Also، six control variables، including bank capital، bank size، bank efficiency (company-specific factors)، interest rates، economic development and the level of capital market (macroeconomic factors) as control (explanatory) variables were selected and measured. The profitability of banks was measured using the ratio of return on assets (net income divided by total assets). Findings of study show that banking industry concentration have positive relationship with bank profitability. </p><p></p><p><strong>JEL Classification: E58, L16, P24, P10</strong> </p> بانک‌های مرکزی و سیاست‌های آنها, مؤسسات صنعتی و اقتصاد کلان, درآمد ملی, سیستم‌های اقتصاد Central Banks and Their Policies, Industrial Organization and MacroEconomics, National Income, Economic Systems 175 202 http://jmbr.mbri.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-24-38&slc_lang=fa&sid=1 Peyman Nouri Borojerdi پیمان نوری بروجردی P.noori@ipo.ir 1003194753284600485 1003194753284600485 Yes دانشگاه، معاون وزیر امور اقتصاد و دارایی و رئیس هیأت عامل سازمان خصوصی‌سازی Mohamad Jalili محمد جلیلی Mohammdjalilee@yahoo.com 1003194753284600486 1003194753284600486 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر Fatemeh Mardani فاطمه مردانی Ft-mardani@yahoo.com 1003194753284600487 1003194753284600487 No مؤسسه عالی آموزش بانکداری