fa رابطه میان نرخ مؤثر سود تسهیلات و سود سپرده‌ها، با تأکید بر نقش بانک مرکزی مؤسسات و خدمات مالی (G2) Financial Institutions and Services (G2) مقاله نظری Theoretical Article <p dir="RTL" style="margin-left:2.0cm;">یکی از چالش‌های اصلی بانک‌های تجاری در سال‌های اخیر تغییرات نرخ سود سپرده‌های بانکی و نرخ عقود مشارکتی و مبادله‌ای از سوی بانک مرکزی و عدم همخوانی آنها با نرخ تورم است. در تحقیق حاضر به بررسی رابطه علی میان نرخ مؤثر سود تسهیلات و سود سپرده‌ها در بانک‌های تجاری فعال در ایران در دوره زمانی ۱۳۹۰-۱۳۹۴ با استفاده از آزمون علیت گرنجر پرداخته شده است. نتایج تحقیق حاضر نشان می<span style="font-family:arial,sans-serif;">‌</span>دهد که نرخ مؤثر سود تسهیلات در نظام بانکداری ایران متأثر از نرخ مؤثر سود سپرده‌ها است که بیشتر با اصول بانکداری متعارف شباهت دارد. همچنین بر اساس نتایج به دست آمده همبستگی معناداری میان نرخ مؤثر سود تسهیلات با نرخ‌های مصوب و ابلاغی بانک مرکزی وجود ندارد. از سوی دیگر می‌توان بیان کرد که در صنعت بانکداری ایران یک رابطه علی قوی از سمت نرخ سود سپرده‌ها به نرخ سود تسهیلات وجود دارد. این نتیجه از دیدگاه الگوی بانکداری متعارف که مبتنی بر تأمین منابع از بازار سپرده‌ها و سپس صرف آن در بازار تسهیلات با نرخ هزینه تمام شده پول به علاوه حاشیه سود بانک است، به درستی قابل انتظار است.</p> <p style="text-align:justify;line-height:12.0pt;direction:ltr;unicode-bidi:embed;">One of the main challenges of commercial banks in the recent years were the changes of interest rate and the rate of participation and exchange agreement by the central bank and incompatibility of inflation rate. The present research is about the relation between effective rates in active commercial banks of Iran with the test of &ldquo;GRANJER&rdquo; in the year of 1390-1394. In accordance of Islamic banking principles the interests&rsquo; rate is based on loan interest and the result of research shows the effective rate of loan interest in Iran banking system which is influenced by the effective rate of interest that is similar to the banking principles. Also it is based on the results that have not meaningful coherence between loan interests with approval rates of the central bank. On the other hand it can be stated that in the banking industry of Iran there is a strong reasonable relation from the interests&rsquo; rate. This result from the sight baking which based on supply sources from interests and its spend with cost money of interest rate in addition to banking profit, is rightly expected.</p> نرخ مؤثر تسهیلات, نرخ مؤثر سپرده‌ها, نرخ عقود مشارکتی, نرخ عقود مبادله‌ای, بانک مرکزی 199 222 http://jmbr.mbri.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-585-1&slc_lang=fa&sid=1 akbar jafari اکبر جعفری jafari_gm@yahoo.com 10031947532846005303 10031947532846005303 Yes payam noor university پیام نور ساری bagher hesami azizi باقر حسامی عزیزی Bhesami2008@gmail.com 10031947532846005304 10031947532846005304 No payam noor university گروه علمی اقتصاد دانشگاه پیام نور-تهران-ایران yousef mehnatfar یوسف محنت فر ymehnatfar@yahoo.com 10031947532846005305 10031947532846005305 No mazandaran university دانشگاه مازندران