fa ارتباط اقتصاد سایه با عمق مالی: کاربرد رهیافت پانل خودرگرسیون با وقفه‌های توزیعی غیرخطی (Panel NARDL) سیاست پولی، بانکداری مرکزی و عرضه پول و اعتبارات (E5) Monetary Policy, Central Banking, and the Supply of Money and Credit (E5) مطالعه تجربی Empirical Study یکی از عوامل اساسی رونق و رشد اقتصادی، داشتن بازار مالی عمیق و توسعه‌یافته است. بازار مالی به‌مثابهٔ یکی از بخش‌های مهم اقتصادی، ارتباط غیرقابل‌انکاری با اقتصاد سایه دارد. وجود اقتصاد سایه یا پنهان آثار جدی در رشد و توسعهٔ اقتصادی هر کشور ازجمله تعمیق مالی دارد؛ بنابراین، منطقی است که نتیجه‌گیری شود وجود اقتصاد سایه اقتصاد رسمی را از بین می‌برد و در عملکرد بازار مالی تأثیر منفی می‌گذارد. هدف اصلی در این پژوهش بررسی اثرگذاری اقتصاد سایه در عمق مالی طی دورهٔ زمانی ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۸ در کوتاه‌مدت و بلندمدت، با استفاده از مدل پانل خودرگرسیون با وقفه‌های توزیعی (ARDL) و مدل پانل خود رگرسیون با وقفه‌های توزیعی غیرخطی (NARDL) است. نتایج گویای وجود رابطهٔ نامتقارن (غیرخطی) در بلندمدت بین اقتصاد سایه و عمق مالی در نمونه کشورهای درحال‌توسعه منتخب است. تکانهٔ منفی و مثبت اقتصاد سایه تأثیر مثبت و معناداری در عمق مالی داشته است و در کوتاه‌مدت علی‌رغم اثر منفی، تأثیر معناداری ندارد؛ لذا، کشورهای موردنظر می‌توانند برای نگهداری سطح فعلی عمق مالی و افزایش آن از طریق کنترل فعالیت‌های غیرقانونی، مانع افزایش اندازهٔ اقتصاد سایه شوند و با طراحی سیستم مالی کارا و همچنین اصلاح قوانین در بلندمدت، نسبت‌به شناسایی فعالیت‌های غیرقانونی موجود و کاهش تدریجی آن اقدام کنند.<br> &nbsp; <span style="unicode-bidi:embed">One of the important factors for economic prosperity and growth is having a deep and developed financial market. The financial market, as one of the important economic sectors, has an undeniable connection with the shadow economy. The existence of the shadow or hidden economy has serious effects on the economic growth and development of any country, including financial deepening. Therefore, it is reasonable to conclude that the existence of the shadow economy destroys the formal economy and negatively affects the performance of the financial market. The main goal of this research is to investigate the effect of the shadow economy on financial depth during the period from 2003 to 2018 in the short and long term, using the Panel of Nonlinear Autoregressive Distributed Lag (Panel NARDL). The results show the existence of an asymmetric (non-linear) relationship in the long term between the shadow economy and financial depth in selected countries with a similar financial system. The negative and positive shock of the shadow economy has had a positive and significant effect on the financial depth, and in the short term, despite the negative effect, it does not have a significant effect. Therefore, the selected countries can prevent the increase in the size of the shadow economy to maintain the current level of financial depth and increase it through the control of illegal activities and by designing an efficient financial system as well as amending the laws in the long term, act towards the identification of existing illegal activities and their gradual reduction.</span><br> <br> &nbsp; اقتصاد سایه, عمق مالی, الگو خود رگرسیون با وقفه‌های توزیعی غیرخطی 381 408 http://jmbr.mbri.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1431-2&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Amiri حسین امیری h.amiri@khu.ac.ir 100319475328460013949 100319475328460013949 Yes Kharazmi University دانشیار و عضو هیئت علمی گروه اقتصاد دانشگاه خوارزمی Mahdi Ghaemi Asl مهدی قائمی اصل m.ghaemi@khu.ac.ir 100319475328460013950 100319475328460013950 No Faculty Member of Economics, University of Kharazmi, Tehran, Iran دانشیار و عضو هیئت علمی گروه اقتصاد دانشگاه خوارزمی masoumeh barazandeh معصومه برازنده masoumehbarazandeh3@gmail.com 100319475328460013951 100319475328460013951 No Kharazmi University دانشگاه خوارزمی