fa ابزار تهاتر ارزی در بانکداری بدون ربا جهت سیاست‌گذاری بانک مرکزی مطالعه تجربی Empirical Study <p>بازار ارز ایران همواره با نوسانات گوناگون مواجه بوده و این نوسانات روابط ارزی بانک مرکزی با بانک‌های تجاری و روابط بانک‌های تجاری با واردکنندگان و صادرکنندگان را با ریسک نوسان قیمت ارز مواجه ساخته است. طراحی ابزار تهاتر ارزی با قابلیت کاربرد در نظام بانکداری بدون ربا می‌تواند جهت مدیریت ریسک یادشده اثرگذاری قابل‌توجهی داشته باشد. این پژوهش با طراحی ابزار تهاتر ارزی در چهارچوب بانکداری بدون ربا، ابعاد گوناگون آن را مورد بحث قرار می‌دهد. یافته‌هایی که بر پایه روش تحلیلی-توصیفی به‌دست آمده‌اند، نشان می‌دهند که می‌توان ابزار تهاتر ارزی متعارف را به‌نحوی اصلاح کرد که با ضوابط فقهی سازگار گردد و کارکردهای اقتصادی خود را نیز حفظ کند. بانک مرکزی می‌تواند با عملیاتی‌کردن ابزار پیشنهادی در بازار ارز، تا حدی بر محدودیت‌های ناشی از کمبود ذخایر ارزی و نقدشوندگی پایین این ذخایر غلبه کند و قدرت اثرگذاری خود در مدیریت نوسانات بازار ارز را بهبود بخشد.</p> <p>Iran&rsquo;s foreign exchange market has been subject to foreign exchange volatilities. Banks, as well as the imports and exporters, have been affected by these volatilities. Designing foreign exchange Swap contracts, consistent with the interest-free financial system, should help alleviate foreign exchange risks and manage liquidity. For the first time, this paper proposes a way forward in reconciling traditional Swap contracts, used by many central banks around the world, with that of an interest-free financial system. The results, which are based on an analytical-descriptive approach, show that it is possible to revise the contracts of the conventional Central Bank Swap to make it Shariah-compliant. The paper argues that the central bank of Iran could efficiently use this instrument to mitigate foreign exchange volatilities, reduce risks, manage liquidity, and improve monetary policy operations in a cash-constrained environment.</p> سیاست‌گذاری ارزی, بازار ارز, بانک مرکزی, بیع‌العینه 259 283 http://jmbr.mbri.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-76-1&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Meisami حسین میسمی 10031947532846005385 10031947532846005385 Yes پژوهشکده پولی و بانکی Hamid Zamanzadeh حمید زمان‌زاده 10031947532846005386 10031947532846005386 No پژوهشکده پولی و بانکی Asghar Sahmoradi اصغر شاهمرادی 10031947532846005387 10031947532846005387 No صندوق بین المللی پول Farhad Nili فرهاد نیلی 10031947532846005388 10031947532846005388 No پژوهشکده پولی و بانکی