fa بررسی عوامل مؤثر در نابرابری درآمد در ایران با تأکید بر عمق مالی و آموزش سیاست اقتصاد کلان، جنبه‌های اقتصاد کلان مالیه عمومی و چشم‌انداز کلی (E6) Macroeconomic Policy, Macroeconomic Aspects of Public Finance, and General Outlook (E6) مطالعه تجربی Empirical Study <div style="text-align: justify;">هدف اصلی مقاله بررسی عوامل مؤثر در نابرابری درآمد ایران در بازهٔ زمانی ۱۳۵۲ تا ۱۳۹۶ است. بدین منظور ابتدا روابط علّی با استفاده از آزمون‌های علیت هشیائو و تودا-یاماماتو بررسی شد؛ سپس آثار عوامل مؤثر با استفاده از الگوهای تصحیح خطا تخمین زده شد. نتایج آزمون‌های علّی به‌طورکلی نشان داد که رابطه‌ای علّی بین نابرابری درآمد با متغیرهای مصرف، سرانهٔ تولید ناخالص داخلی، تجارت، و آموزش در مقطع ابتدایی وجود دارد. نتایج الگوهای تصحیح خطا نیز نشان داد افزایش باسوادی، کاهش حجم پول، کاهش رشد اقتصادی، افزایش مصرف، و کاهش توسعهٔ مالی موجب افزایش نابرابری درآمد در بلندمدت می‌شود؛ اما اثری معنادار در نابرابری درآمد در کوتاه‌مدت ندارد. نتایج تحقیق حاوی این پیام سیاستی است که سیاست‌گذار برای کاهش نابرابری درآمد، باید بر آموزش در مقطع ابتدایی (در مقایسه با آموزش عالی) متمرکز شود. &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">The main purpose of this article is to investigate the factors affecting Iran&#39;s income inequality in the period 1352 to 1396. For this purpose, causal relationships were first investigated using Hsiao and Toda-Yamamato causality tests. Then the effects of effective factors were estimated using error correction patterns.The results of causal tests in general showed that there is a causal relationship between income inequality with consumption variables, GDP per capita, trade and primary education. The results of error correction models also showed that increasing literacy, reducing money supply, reducing economic growth, increasing consumption and reducing financial development increase income inequality in the long run. But they do not have a significant effect on income inequality in the short run.The results of the study contain the policy message that policymakers should focus on elementary education (as opposed to higher education) to reduce income inequality.</div> عمق مالی, نابرابری درآمد, آموزش, علیت هشیائو, علیت تودا و یاماماتو 695 720 http://jmbr.mbri.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-326-4&slc_lang=fa&sid=1 Madjid Hatefi Madjumerd مجید هاتفی مجومرد mhatefi63@gmail.com 100319475328460012049 100319475328460012049 Yes - دانشگاه تهران Aziz Zaheri Abdevand عزیز ظاهری عبده وند aziz.zaheri55@yahoo.com 100319475328460012050 100319475328460012050 No دانشگاه آزاد اسلامی Ali Sadeghi علی صادقی sadeghiali@gmail.com 100319475328460012051 100319475328460012051 No دانشگاه تهران