fa معکوس‌نمودن بار اثبات دعوی مبنای مسئولیت در رابطه بین بانک و مشتری در بانکداری الکترونیکی مطالعه تجربی Empirical Study <p> یکی از مسائل مهم در بانکداری الکترونیک این است که در صورت بروز اختلاف بین بانک و مشتری، بار اثبات دعوی بر عهده چه کسی است. در حالی که نظام سنتی ادله اثبات دعوی، بار اثبات را بر دوش مدعی قرار می‌دهد، واقعیت‌های بانکداری الکترونیک به گونه‌ای هستند که استفاده از این نظام سنتی را دشوار می‌نمایند. این مقاله در پی اثبات این امر است که عدالت اقتضا می‌کند از یک سو بار اثبات دعوی در بانکداری الکترونیک بر عهده بانک قرار داشته باشد (صرف‌نظر از اینکه بانک مدعی باشد یا مدعی علیه) و از سوی دیگر به جای نظام واحد مسئولیت، نظام دوگانه مسئولیت مبتنی بر خطا و مسئولیت مبتنی بر خطر در رابطه بین بانک و مشتری برقرار گردد.</p><p></p><p>طبقه‌بندی G21, G28, G29, C44 : JEL</p><p>تاریخ دریافت مقاله: ۱۳۹۱/۵/۱                 تاریخ پذیرش مقاله: ۱۳۹۱/۵/۲۴</p> <p> One of the important points in electronic banking is that in a dispute between a bank and a customer who shall bear the burden of proof? While in traditional system of evidence, the claimant bears the burden of proof, special realities in electronic banking make use of this system difficult. This article argues that justice requires that in banking disputes the bank shall bear the burden of proof whether the bank is claimant or defendant and at the same time the dual system based on risk and fault should be established for such disputes between bank and client. </p><p></p><p><strong>JEL Classification: G21, K20</strong></p> مسئولیت مدنی, نظریه خطا, نظریه خطر, تقصیر مفروض, بانکداری الکترونیک Electronic Banking, Civil Responsibility, Error Theory, Risk Theory, Assumed Fault 127 144 http://jmbr.mbri.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-24-72&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Ghanbari حمید قنبری Ha.ghanbari@yahoo.com 1003194753284600630 1003194753284600630 Yes اداره بررسی‌های حقوقی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران