fa شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر بهبود عملکرد صندوق‌های قرض‌الحسنه در راستای توسعه شمولیت مالی در ایران مؤسسات و خدمات مالی (G2) Financial Institutions and Services (G2) مطالعه موردی Case Study شمولیت مالی یکی از ارکان توسعه پایدار است که به کاهش فقر و توانمندسازی اقشار محروم کمک می‌کند. صندوق‌های قرض‌الحسنه با ماهیت بومی و اسلامی ظرفیت بالایی در این زمینه دارند، اما ارتقای عملکرد آن‌ها نیازمند شناسایی عوامل کلیدی است. این پژوهش با رویکرد ترکیبی (کیفی&ndash;کمی) انجام شد. در بخش کیفی، با تحلیل محتوا و مصاحبه با خبرگان، عوامل کلیدی شناسایی گردید. سپس در بخش کمی با بهره‌گیری از دلفی فازی، تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی، دیمتل و ANP، عوامل پالایش و اولویت‌بندی شدند. جامعه آماری شامل خبرگان منتخب و کارشناسان فعال در صندوق‌های قرض‌الحسنه بود. نتایج نشان داد که چهار خوشه اصلی شامل شمولیت مالی و دسترسی گروه‌های آسیب‌پذیر، توسعه و تنوع خدمات مالی خرد، اعتبارسنجی و مدیریت ریسک اعتباری، و نوآوری فناورانه و دیجیتالی در خدمات مالی در اولویت قرار دارند. با محاسبه اوزان تعدیل‌شده، شاخص &quot;شمولیت مالی و دسترسی گروه‌های آسیب‌پذیر&quot; با وزن 0.3935 در رتبه نخست قرار گرفت. پس از آن، &quot;توسعه و تنوع خدمات مالی خرد&quot; با وزن 0.253، &quot;اعتبارسنجی و مدیریت ریسک اعتباری&quot; با وزن 0.2034 و در نهایت &quot;نوآوری فناورانه و دیجیتالی در خدمات مالی&quot; با وزن 0.150 در رتبه‌های بعدی جای گرفتند. این یافته‌ها نشان می‌دهند که شمولیت مالی و دسترسی به گروه‌های آسیب‌پذیر مهم‌ترین عامل در ارتقای عملکرد صندوق‌های قرض‌الحسنه برای توسعه شمولیت مالی است.<br> <br> &nbsp; <span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-weight:normal">Financial inclusion is one of the pillars of sustainable development, contributing to poverty reduction and the empowerment of vulnerable groups. Qard al-Hasan funds, due to their indigenous and Islamic nature, hold significant potential in this regard; however, improving their performance requires the identification of key factors. This study adopted a mixed-method (qualitative&ndash;quantitative) approach. In the qualitative phase, key factors were identified through content analysis and expert interviews. In the quantitative phase, using fuzzy Delphi, exploratory and confirmatory factor analyses, DEMATEL, and ANP techniques, these factors were refined and prioritized. The statistical population consisted of selected experts and practitioners from Qard al-Hasan institutions. The results indicated that four main clusters, including financial inclusion and access for vulnerable groups, development and diversification of microfinance services, credit scoring and risk management, and technological and digital innovation in financial services, were prioritized. After adjusting the weights, &ldquo;financial inclusion and access for vulnerable groups&rdquo; ranked first (0.3935), followed by &ldquo;development and diversification of microfinance services&rdquo; (0.253), &ldquo;credit scoring and risk management&rdquo; (0.2034), and finally &ldquo;technological and digital innovation in financial services&rdquo; (0.150).</span></span><br> <br> &nbsp; شمولیت مالی, صندوق‌های قرض‌الحسنه, دلفی فازی, تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی, دیمتل, فرآیند تحلیل شبکه‌ای 27 87 http://jmbr.mbri.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2891-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Haji Ali محمد حاجی‌علی mohammad.hajiali@iau.ac.ir 100319475328460016222 100319475328460016222 No Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی Ali Saeedi علی سعیدی a_saeedi@iau.ac.ir 100319475328460016223 100319475328460016223 Yes Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی Mohammad Hassani محمد حسنی mhassani@iau.ac.ir 100319475328460016224 100319475328460016224 No Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی